ΚΤΗΜΑ ΚΑΡΑΝΙΚΑ | Αμύνταιο Φλωρίνης - 8 Δεκεμβρίου 2015
αναρτήθηκε στις 09/02/2016

Η χειμερινή μας οινική περιπέτεια συνεχίζεται! Φεύγοντας από το La Tour Melas και περνώντας από την πανέμορφη Λίμνη Πλαστήρα, συνεχίσαμε προς Βορρά, με τελικό προορισμό την ευρύτερη περιοχή του Αμυνταίου Φλωρίνης, μια από τις σημαντικότερες οινικές περιοχές της Ελλάδας, περισσότερο βέβαια από ποιοτικής άποψης και όχι τόσο από άποψης πλήθους οινοποιείων.

 

 

Φτάνοντας στην είσοδο του Κτήματος Καρανίκα

 

Με τον Laurens, ξενάγηση στο αμπέλι του Κτήματος

 

Το Κτήμα Καρανίκα στο Αμύνταιο Φλωρίνης βρίσκεται στη Βεγόρα, μόλις 40 χιλιόμετρα από τα βόρεια σύνορα της Ελλάδας με το FYROM


Όσοι ασχολούμαστε επαγγελματικά με τις εξαγωγές ελληνικών κρασιών, όταν προσεγγίζουμε ξένους εισαγωγείς έχουμε ένα βασικό μέλημα στο μυαλό: να τονίσουμε ότι η Ελλάδα κλιματολογικά είναι μια κατά βάση ζεστή χώρα –κάτι που εξασφαλίζει την σωστή ωρίμανση των σταφυλιών- με πολλές όμως κρύες περιοχές που εξασφαλίζουν τη λεπτότητα και τη φινέτσα τους. Το κρύο προκύπτει είτε λόγω υψομέτρου στα ορεινά κομμάτια της χώρας (όπως π.χ. στην Πελοπόννησο), είτε λόγω μεγαλύτερου γεωγραφικού πλάτους όπως στη Θράκη, τη Δράμα, την Καβάλα και φυσικά το Αμύνταιο Φλωρίνης.

 

Το οροπέδιο του Αμυνταίου παρέχει ιδανικές συνθήκες για παραγωγή εξαιρετικών κρασιών


Το Αμύνταιο βρίσκεται σε απόσταση 40 μόλις χιλιομέτρων από τα σύνορα της Ελλάδας με το FYROM σε μια κατεξοχήν κρύα περιοχή, με αποτέλεσμα κομψά κρασιά περισσότερο κέντρο-Ευρωπαϊκού και λιγότερο μεσογειακού στυλ, με φινετσάτα αρώματα άγουρων φρούτων, φυσικές δροσιστικές οξύτητες και συγκρατημένο αλκοόλ. Δεν κρύβω ότι είμαι περισσότερο οπαδός της γευστικής κομψότητας από ότι της πληθωρικότητας και έτσι αποφασίσαμε να επισκεφτούμε την περιοχή και το Κτήμα Καρανίκα, τον κορυφαίο ίσως παραγωγό αφρωδών κρασιών στην Ελλάδα. Φτάνοντας μας υποδέχθηκε ένα κοπάδι σκυλιών –φιλικών να τονίσω-, δεν θυμάμαι πόσα αλλά σίγουρα πάνω από επτά-οκτώ! Παρκάρουμε και συναντάμε τους δύο ιδιοκτήτες του Κτήματος Καρανίκα, τον Laurens (Λόρενς) Hartmann-Καρανίκα και την Anette (Ανέτ) van Kampen, καθώς και τον γιό τους Joris (Γιόρις). Ασυνήθιστη η ιστορία τους, αλλά άκρως ενδιαφέρουσα!

 

Η Ελληνίδα μητέρα του Laurens βρέθηκε στην Ολλανδία για σπουδές και εκεί γνώρισε τον πατέρα του Laurens, τον κ. Hartmann. Η Anette από την άλλη, είναι Ολλανδή και από τους δύο γονείς. Πάντως και οι δύο τους γεννήθηκαν και μεγάλωσαν στην Ολλανδία. Όταν γνωρίστηκαν, εργάστηκαν σε διάφορες εκδοτικές Εταιρείες και κάποια στιγμή αποφάσισαν να αλλάξουν ριζικά τον τρόπο ζωής τους παίρνοντας μια γενναία απόφαση: να ασχοληθούν αποκλειστικά με την παραγωγή κρασιού υψηλής ποιότητας!

 

 

Τα αναλόγια (pupitres) στα οποία τοποθετούνται τα αφρώδη κρασιά ώστε να προκληθεί καθίζηση των ζυμών προς το πώμα και να απομακρυνθούν αργότερα

 

Ο Laurens μας εξηγεί τις μεθόδους παραγωγής των κορυφαίων αφρωδών του Κτήματος

 

 

Ο ανοιχτός οινοποιητής που χρησιμοποιείται στα κόκκινα κρασιά του Κτήματος. Σε όλα τα ερυθρά γίνεται εκχύλιση με τη μέθοδο εμβάπτισης (pigeage) με το χέρι.

 

Στο στρογγυλό σαν στέρνα, βιοδυναμικό κελάρι του Κτήματος. Εδώ επικρατεί υγρασία 90% χωρίς όμως υπόγεια μούχλα, καθώς το κελάρι είναι χτισμένο με πέτρα, άμμο και ασβέστη και όχι μπετόν. Αποτέλεσμα η μείωση χρήσης SO2 κατά 80%.


Για αρκετά χρόνια εκπαιδεύτηκαν ως οινολόγοι και αμπελουργοί, μέχρι που έφτασε η ώρα να ριζώσουν κάπου και να ξεκινήσουν την ενεργό δράση. Οι επιλογές τους πολλές (Γερμανία, Αυστραλία κλπ.) αλλά τελικά, με δεδομένη την μισή ελληνική καταγωγή του Laurens αλλά και την αγάπη τους για το Ξινόμαυρο, αποφάσισαν να εγκατασταθούν στην Βόρειο Ελλάδα και το Αμύνταιο Φλωρίνης. Πρέπει να σημειωθεί ότι η οικογένεια δεν είχε σχέσεις με την περιοχή, επρόκειτο για μια συνειδητή επιλογή. Το Κτήμα και το κρασί είναι ελληνικό, συνεπώς οι δημιουργοί του ήθελαν το τελευταίο να φέρει επίσης ελληνικό όνομα. Χρησιμοποίησαν λοιπόν το επίθετο της μητέρας του Laurens (Καρανίκα) και γεννήθηκε έτσι το Κτήμα Καρανίκα! Ένα Κτήμα που παράγει κρασιά από 50 περίπου στρέμματα αμπελώνων εκ των οποίων τα 35 είναι ιδιόκτητα. Ο Laurens σχεδιάζει να αγοράσει προσεχώς 10 ακόμα στρέμματα τα οποία θα φυτευτούν με Ασύρτικο.

 

Περπατώντας με τον Laurens στο αμπέλι του Κτήματος και συζητώντας μαζί του, σκέφτομαι το δέσιμό τους με τη γη και το περιβάλλον. Όλοι όσοι καλλιεργούν σταφύλια με σκοπό να παράξουν εξαιρετικά κρασιά ψάχνουν τρόπους για να πάρουν μικρότερη παραγωγή σταφυλιών με μεγαλύτερη συμπύκνωση και δύναμη. Πολλοί επιλέγουν τον πράσινο τρύγο, δηλαδή το κλάδεμα κάποιων τσαμπιών ανά κλήμα ώστε όλη τη τροφή από το χώμα να διοχετευτεί σε λιγότερα σταφύλια. Ο Laurens όμως θεωρεί ότι η προσέγγιση αυτή δεν συμβάλλει στην επίτευξη ισορροπίας με φυσικούς τρόπους. Θεωρεί ότι το ‘πράσινο’ κλάδεμα είναι μια ‘λιγότερο φυσική’ διαδικασία, καθώς το άγουρο σταφύλι που θυσιάζεται έχει ήδη πάρει χρήσιμη τροφή (ουσία) που πηγαίνει χαμένη, ενώ το αμπέλι θυμάται το pattern του πράσινου κλαδέματος και τείνει να παράγει περισσότερο την επόμενη χρονιά. O Laurens λοιπόν αντιπροτείνει τη μη λίπανση. Αν δεν βάλει κάποιος λίπασμα (κοπριά) στο αμπέλι, το φυτό θα δώσει 50% λιγότερα σταφύλια (περίπου 500 κιλά / στρέμμα). Επιπλέον, η καλλιέργεια από χορτάρι ή τριφύλλι ανάμεσα στις σειρές ευνοεί τον ανταγωνισμό και ρίχνει τις στρεμματικές αποδόσεις.

 

 

Φιάλες Karanika Brut Rose καθώς εξελίσσεται η δεύτερη ζύμωση και πριν τοποθετηθούν στο αναλόγιο για riddling

 

Ο Laurens κάνοντας riddling, γυρίζοντας δηλαδή με το χέρι τις φιάλες, μέθοδος που εφαρμόζεται πολύ σπάνια πλέον ακόμα και στη Σαμπάνια


Η οικογένεια καλλιεργεί αποκλειστικά βιολογικά και βιοδυναμικά, ενώ δεν διορθώνει ποτέ οξύτητες ή τανίνες στο οινοποιείο. Προσπαθούν να πάρουν το τέλειο δυνατό σταφύλι ώστε να κάνουν τις ελάχιστες δυνατόν οινολογικές παρεμβάσεις. Μετά από την καθιερωμένη βόλτα στο οινοποιείο, καταλήγουμε στο τραπέζι της γευστικής δοκιμής όπου δοκιμάζουμε επτά κρασιά. Σημειώνω ότι όλα τα κρασιά παράγονται από βιολογικά σταφύλια.

 

Από αριστερά προς τα δεξιά: Karanika Brut NV, Terra Levea Xinomavro - Cabernet 2013, Karanika Ξινόμαυρο – Λημνιώνα 2012, Karanika Xinomavro Παλαιά Κλήματα 2011

 

  • Terra Levea Xinomavro Cabernet 2013 (Ξινόμαυρο, Cabernet Sauvignon) - Βιολέτες από το Ξινόμαυρο και πυκνά μαύρα μούρα από το Cabernet στη μύτη. Φίνο, λεπτό και απολύτως καλοκαιρινό ερυθρό κρασί που ‘του πάει’ το ψυγείο! Αρώματα στόματος περισσότερο επηρεασμένα από το Cabernet, τονισμένη οξύτητα και ελαφρύ σώμα. Ήπια εκχύλιση για το Ξινόμαυρο (μόνο 6 ώρες) και 6 μήνες ωρίμανση σε βαρέλια. Τιμή λιανικής γύρω στα € 8,5 και 3.000 παραγόμενες φιάλες ετησίως. Πώς προέκυψε; Το 2003, μια εποχή που ο Laurens δεν ήταν ακόμα σίγουρος για την ποιοτική υπεροχή του Ξινόμαυρου, καλλιέργησε ένα μικρόρωγο κλώνο Cabernet Sauvignon από το Bordeaux ‘για ασφάλεια’. Το 2008 χρησιμοποίησε το κρασί για να απογεμίσει μισό βαρέλι από ροζέ Ξινόμαυρο και έτσι, ‘από ατύχημα’ όπως μου το περιέγραψε ο Laurens, προέκυψε αυτό το υπέροχο αρωματικό κρασί.

  • Karanika Ξινόμαυρο – Λημνιώνα 2012 (50% Ξινόμαυρο, 50% Λημνιώνα) – Κόκκινα φρούτα του δάσους, βιολέτες, άνθη, ανθοφορία, cranberries, στόμα με υψηλή οξύτητα, μέτριες (+) τανίνες και πιο πυκνά αρώματα στόματος. Το Ξινόμαυρο προέρχεται αποκλειστικά από παλιά αμπέλια, ενώ η Λημνιώνα, μια ποικιλία με προέλευση την Καρδίτσα, καλλιεργήθηκε από το Κτήμα Καρανίκα στο Αμύνταιο και δημιούργησε ένα μοναδικό χαρμάνι μαζί με το ντόπιο Ξινόμαυρο.

  • Λημνιώνα 2013, δείγμα από βαρέλι (100% Λημνιώνα) – Καθώς αναρωτηθήκαμε το προφίλ της μονοποικιλιακής Λημνιώνας στην περιοχή, ο Laurens μας έφερε δείγμα από βαρέλι, από την σοδειά του 2013. Με ελαφρά ανάδευση αναδείχθηκαν αρώματα από άνθη, όξινα κόκκινα φρούτα, γλυκά μπαχαρικά, βύσσινο, γλυκόριζα, μεταλλικότητα, υψηλή οξύτητα και στρογγυλές, ώριμες τανίνες.

  • Karanika Ξινόμαυρο Παλαιά Κλήματα 2011 (100% Ξινόμαυρο) – Εξαιρετική εμπειρία το αφιλτράριστο αυτό Ξινόμαυρο από ένα προ-φυλλοξηρικό αμπέλι 100 χρόνων ανάμεσα σε Αμύνταιο και Άγιο Παντελεήμονα σε παραγωγή 800 μόλις φιαλών από 2,5 στρέμματα. Κλασικός χαρακτήρας Ξινόμαυρου με πελτέ τομάτας, πατέ πράσινης ελιάς, άνθη, βιολέτες και κόκκινα φρούτα του δάσους. Οξύτητα που τσακίζει, υψηλές, οριακά ώριμες τανίνες και μακρά διάρκεια. Μάλιστα η οικογένεια, καλλιεργώντας το παλιό αυτό αμπέλι βρήκε ένα παλιό τούρκικο νόμισμα με την αραβική ακόμα γραφή.

Και πάμε στα μοναδικά αφρώδη για τα οποία ο πρόλογός μου θα είναι λιτός και περιεκτικός. Ο παγκοσμίου κύρους Βρετανός γκουρού της Σαμπάνιας Tom Stevenson λέει για το Κτήμα Καρανίκα: «Έχει τη δυναμική να παράξει αφρώδη κρασιά παγκόσμιας κλάσης. Μάλιστα, από όλους τους ανερχόμενους sparkling wine superstars που παρακολουθώ, ο Hartman είναι ο μόνος που δεν χρησιμοποιεί τις κλασικές ποικιλίες σταφυλιού της Σαμπάνιας» (πηγή: www.winecommanders.com). Ας δοκιμάσουμε λοιπόν!

 

  • Karanika Brut Cuvée Spéciale NV (100% Ξινόμαυρο) – Η σημαία πλέον του οινοποιείου, το λευκό αφρώδες κρασί με την παραδοσιακή μέθοδο παραγωγής (δεύτερη ζύμωση στη φιάλη). Νεανική μύτη από εσπεριδοειδή, πράσινο μήλο, lime και πυρηνόκαρπα φρούτα που μπλέκονται με κομψές, αυτολυτικές νότες brioche, φρυγανιάς και λεπτών ζυμών. Επίμονος αφρισμός, υψηλή οξύτητα, μεγάλη διάρκεια και ηπειρωτικό νεύρο! Κυκλοφορεί ως NV (non-Vintage) καθώς –ανοήτως- δεν έχει ακόμα θεσμοθετηθεί η παραγωγή λευκού αφρώδους από Ξινόμαυρο. Στην πραγματικότητα όμως προέρχεται από μία σοδειά, του 2014. Remuage (γύρισμα φιαλών) αποκλειστικά με το χέρι και αρίθμηση για κάθε φιάλη. Σας συμβουλεύω για όσες φιάλες αποκτήσετε να αφήσετε τις μισές στο κελάρι σας για τρία τουλάχιστον χρόνια, καθώς το κρασί αυτό ευνοείται από το χρόνο!

  • Karanika Brut Rose 2014 (100% Ξινόμαυρο) – Καθώς ο νόμος του ΠΟΠ Αμύνταιο προβλέπει την παραγωγή ροζέ αφρώδους από Ξινόμαυρο, το κρασί αυτό υπάγεται σε αυτή την κατηγορία. Εξαιρετικά ελκυστική –αλλά όχι girly ή υπερβολική- μύτη από γλυκά κόκκινα φρούτα, φράουλα και κεράσι με επίμονο αφρισμό και υψηλή οξύτητα που ισορροπεί ιδανικά με τα λίγα παραπάνω γραμμάρια υπολειπόμενων σακχάρων. Ιδανικό κρασί για να συνοδεύσει prosciutto, καβουροσαλάτες, όστρακα και αστακούς!

  • Karanika Brut Prestige 2013 (60% Ασύρτικο, 40% Ξινόμαυρο) – Κάθε οίκος Σαμπάνιας ονομάζει την πιο σπάνια και εκλεκτή Σαμπάνια του Prestige cuvée. Cristal, Siècle, Dom Pérignon, Cuvée Sir Winston Churchill μερικά μόνο από τα θρυλικά ονόματα. Έτσι και το Domaine Karanika έχει τη δική του Prestige cuvée που μάλιστα προέρχεται από χαρμάνιασμα της σπουδαιότερης ίσως ελληνικής λευκής ποικιλίας Ασύρτικο με την –πάλι ίσως- σπουδαιότερη ερυθρή, το Ξινόμαυρο. Χαρμάνιασμα λευκών και ερυθρών ποικιλιών λοιπόν, όπως και στην Σαμπάνια! Πιο πολύ μπισκοτένια μύτη, brioche, lees, ζυμάρι, μαγιά, ξηροί καρποί και πυρηνόκαρπα φρούτα όπως ροδάκινο και βερίκοκο. Αρκετά μεγαλύτερη έμφαση στη δομή και λιγότερο στο φρούτο, μάλλον εξαιτίας της 12μηνης παραμονής στις οινολάσπες, αλλά και της ζύμωσης του Ασύρτικου σε βαρέλι. Στόμα στογγυλό, βουτυρένιο με υψηλή αλλά πλήρως ισορροπημένη οξύτητα. Μέσα σε αυτό το ποίημα παραγωγής 2.000 φιαλών κρύβεται ένας πραγματικός δυναμίτης! Μια πιθανή τριετής παλαίωση θα δέσει και θα ισορροπήσει το κρασί ακόμα περισσότερο, συμβάλλοντας σε επιπλέον στρώματα πολυπλοκότητας. Η λιανική τιμή του είναι γύρω στα 20 ευρώ, τη στιγμή που οι περισσότερες απλές σαμπάνιες ξεκινάνε από τα 35 ευρώ και με τις αντίστοιχες Prestige cuvée να ανεβαίνουν πάνω από τα 100 ευρώ! Να σημειωθεί ότι το Prestige cuvée του 2014 θα κυκλοφορήσει σε 4.000 φιάλες, ενώ του 2015 σε 5.000 φιάλες.
 

Δοκιμή με σημειώσεις, όπως πάντα!

 

Δοκιμάζοντας με τον Laurens Hartmann-Καρανίκα

 

Τα ήσυχα (μη αφρώδη) κρασιά της δοκιμής

 

To παλιό τούρκικο νόμισμα που βρέθηκε κατά την καλλιέργεια του παλιού αμπελώνα για το Ξινόμαυρο Παλαιά Κλήματα 2011

 

Ανακίνηση των ζυμών του αφρώδους. Σαν Christmas Snow Ball δεν είναι;

 

Ειδυλλιακό σκηνικό καθώς νυχτώνει στο Κτήμα Καρανίκα

 

Βάσει αποτελέσματος, ο Laurens και η Anette δικαιώθηκαν για την επιλογή τους να εγκατασταθούν και να δημιουργήσουν στο Αμύνταιο. Παράγουν μοναδικά κρασιά, με τα αφρώδη τους να συγκρίνονται ήδη με τα καλύτερα σε διεθνές επίπεδο. Μάλιστα η οικογένεια κομίζει πολύ μεγαλύτερες αξίες από την απλή παραγωγή κρασιών: είναι από τους πιο ενθουσιώδεις υποστηρικτές της βιωσιμότητας, της προστασίας του περιβάλλοντος, της βιολογικής παραγωγής αλλά και της μείωσης εκπομπών του CO2. Μακάρι αυτές οι έννοιες να μπουν στο καθημερινό λεξιλόγιο όλων των Ελλήνων οινοπαραγωγών και να θεωρούνται από όλους μας αυτονόητες.


Laurens, Anette και Joris, σας ευχαριστούμε πολύ για την εξαιρετική φιλοξενία σας, το μεράκι, την τόλμη σας αλλά και τα κρασιά που μας χαρίζετε!


ΥΓ / Στο επόμενο post θα δούμε ποιος είναι αυτός (τον ξέρετε όλοι) που πρώτος κατάλαβε την εκπληκτική οινική δυναμική του Αμυνταίου Φλωρίνης!

 

Φωτογραφίες: Σταυρούλα Μαριάμου

 

Γρηγόρης Κόντος, DipWSET


Οινογράφος, γευσιγνώστης, απόφοιτος Σχολής Οινοχόων και κάτοχος του WSET Diploma με αγάπη για τη γεύση, τα ταξίδια, τη μουσική, τους φίλους και την ευζωΐα γενικότερα. Στέλεχος της Aegean Food Exports και ιδρυτής του τμήματος εξαγωγής ελληνικών κρασιών Aegean Wine Selections. Είναι παντρεμένος με την Σταυρούλα Μαριάμου και έχει ένα γιο.

 

περισσότερα

Facebook comments