ΑΜΠΕΛΩΝΕΣ ΜΑΡΚΟΥ | Παιανία Αττικής - 29 Μαρτίου 2015
αναρτήθηκε στις 21/04/2015

Η Αθήνα είναι μαζί με τη Βιέννη οι μοναδικές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες που έχουν αμπελώνες σε τόσο κοντινή απόσταση από το κέντρο τους!

 

Πόσο ανυποψίαστοι ήμασταν εκείνο το συννεφιασμένο Κυριακάτικο πρωϊνό οδηγώντας προς το Οινοποιείο των Αμπελώνων Μάρκου... Πιστεύαμε ότι θα γνωρίζαμε απλά τη δουλειά μιας οικογένειας που ασχολείται με το κρασί. Τελικά ανακαλύψαμε ότι η οικογένεια Μάρκου –με ιστορία 150 χρόνων στο κρασί- ασχολείται εντατικά όχι μόνο με την οινοποίηση, αλλά επίσης με την εστίαση (μοντέρνα και παραδοσιακή), τις εκπαιδευτικές επισκέψεις, τις εκδηλώσεις και τόσα άλλα! Σήμερα, η τελευταία γενιά της οικογένειας, πέντε αγαπημένα ξαδέλφια, ‘τρέχουν’ πέντε διαφορετικές επιχειρήσεις. Επιχειρηματικό δαιμόνιο –με την πολύ υγιή διάσταση του όρου- και με τον καθένα να είναι βασικός υπεύθυνος στη επιχείρηση που έχει αναλάβει (ή δημιουργήσει!). Το πιο εντυπωσιακό βέβαια είναι ότι ο καθένας τους βοηθάει όλους τους άλλους και ότι όλες οι επιχειρήσεις λειτουργούν απόλυτα συνεργατικά και συμπληρωματικά. Δεν είναι υπερβολή να πούμε ότι η οικογένεια Μάρκου έχει καταφέρει να δημιουργήσει μέσα της μια μικρογραφία της τέλειας κοινωνίας!

 

 

Το οινοποιείο των Αμπελώνων Μάρκου στην Παιανία...

 

...σε απόσταση αναπνοής από την Αθήνα!

 

Η όψη της σημερινής Παιανίας, διατηρεί λίγη μόνο από την παλιά ομορφιά των Μεσογείων, με το οινοποιείο της οικογένειας να βρίσκεται στην αρχή της λεωφόρου Μαρκοπούλου, λίγο μετά την Intracom. Όμως το πολύ λειτουργικό και ζεστά διακοσμημένο κτήριο δημιουργεί εξαρχής μια πολύ όμορφη αίσθηση οικειότητας που σε συνδυασμό με τα εξαιρετικά κρασιά, φτιαγμένα με γνώση και μεράκι από εξαιρετικούς ανθρώπους, δημιουργούν πολλούς λόγους για να επισκεφτεί το οινοποιείο ο κάθε οινόφιλος. Παρκάροντας λοιπόν, συναντάμε δύο νέους επαγγελματίες, τον Βασίλη (28 ετών) και τον Νίκο Μάρκου (25 χρονών). Ο επαγγελματισμός και η παρουσία τους είναι απόλυτα δυσανάλογα με την ηλικία τους και αυτό μάλλον εξηγείται από την χρόνια ενασχόλησή τους με τις δραστηριότητες της οικογένειας, από μικρά παιδιά.

 

Τα αδέλφια Βασίλης (αριστερά) και Νίκος Μάρκου


Καθόμαστε λοιπόν σε ένα μεγάλο ξύλινο τραπέζι και -υπό τους ήχους των καναρινιών τους- τα δύο αδέλφια ξετυλίγουν το νήμα της οικογενειακής ιστορίας. Όλα λοιπόν ξεκίνησαν από τον προπάππου, Σπύρο Μάρκου στα τέλη του 19ου αιώνα. Εκείνος δημιούργησε τους πρώτους οικογενειακούς αμπελώνες στην περιοχή, η οποία είχε μακρά παράδοση στο κρασί και τη ρετσίνα. Κάποια χρόνια αργότερα, το δεκαετία του 1920, αξιοποιώντας ένα ιδιόκτητο ακίνητο εγκαινίασε ένα μαγειρείο στου Ψυρρή, την «Σπαταναίικη Μάντρα», όπου διοχέτευε το κρασί του.


Η κάθε γενιά από εκεί και πέρα, έχτιζε στα θεμέλια που έβαλε ο προπάππους Σπύρος. Ο γιος του, Βασίλης Μάρκου (παππούς των παιδιών) επεκτάθηκε στο εμπόριο του κρασιού, καθώς είχε μαθευτεί η αξία του και πολλοί ‘ταβερνιάρηδες’ της Αθήνας το αναζητούσαν. Έτσι αναγκάστηκε να αυξήσει την παραγωγή του κρασιού και να το εμπορευτεί ευρύτερα. Οι γιοι του Σπύρος και Κώστας Μάρκου δημιούργησαν το σημερινό οινοποιείο στην Παιανία το 1983, ενώ επέκτειναν τα αμπέλια τους στα Μεσόγεια Αττικής, αλλά και στη Νεμέα Κορινθίας –απ’όπου προμηθεύονταν σταφύλια για την παραγωγή ερυθρού κρασιού.

 

 

Μαθαίνοντας την οινική ιστορία της οικογένειας, μια ιστορία 150 χρόνων!

 

Ετοιμάζοντας τις φιάλες για τη γευστική δοκιμή


Και πάμε στην τέταρτη γενιά: τα παιδιά του Σπύρου Μάρκου είναι ο Βασίλης και ο Νίκος –που μόλις γνωρίσαμε. Εκείνοι έχουν υπό την ευθύνη τους το οινοποιείο και την παραγωγή κρασιού. Τα τρία ξαδέλφια τους Μαρία, Βασίλης και Δημήτρης, παιδιά του Κώστα Μάρκου, έχουν αναλάβει να συνεχίσουν το γαστρονομικό κληροδότημα της οικογένειας Μάρκου: η Μαρία διευθύνει το «Οινοπωλείον» στου Ψυρρή, μετεξέλιξη της ταβέρνας του προπάππου, ο Βασίλης έχει το steak-house Bisteca στα Μελίσσια, ενώ ο Δημήτρης ασχολείται με την Εταιρεία It me, με την καθημερινή παραγωγή και διανομή φρέσκων σάντουιτς!


Ιδού παρακάτω οι επιχειρήσεις του Ομίλου «Αμπελώνες Μάρκου»:

 

Αμπελώνες Μάρκου, Μουσείο Οίνου, Cave Cuisine, It Me, Οινοπωλείον και Bisteca... φουλ της οινοποιίας και της εστίασης!

 

 

Στην αίθουσα δεξαμενών του οινοποιείου

 

Βρισκόμαστε επτά μέτρα κάτω από τη γη και οι συνθήκες παραγωγής και παλαίωσης είναι ιδανικές!

 

 

Στο κελάρι με τα βαρέλια...

 

...όπου ωριμάζει το Αγιωργίτικο, το Merlot και άλλες ερυθρές ποικιλίες, αλλά και το λευκό Σαββατιανό


Μετά από μια σύντομη ξενάγηση στο κελάρι του οινοποιείου με τις δεξαμενές και τα βαρέλια επτά μέτρα κάτω από τη γη αλλά και στην αίθουσα εκδηλώσεων του οινοποιείου, επιστρέψαμε στο τραπέζι της γευσιγνωσίας, όπου τα αδέλφια Μάρκου μας άνοιξαν ούτε ένα, ούτε δύο, αλλά δεκατρία κρασιά! Η εξαιρετική συλλογή κρασιών των Αμπελώνων Μάρκου που δοκιμάσαμε αποτελείτο αποκλειστικά από ποικιλιακά κρασιά (όχι χαρμάνια) από τις εξής ποικιλίες: τις λευκές Σαββατιανό (ο ‘star’ της Αττικής και των Μεσογείων), Μαλαγουζιά και Trebbiano και τις ερυθρές Merlot και Αγιωργίτικο. Ο εξαιρετικά ταλαντούχος όπως αποδείχθηκε νεαρός οινοποιός Νίκος Μάρκου είναι πάντα μαζί μας και μας λύνει όσες απορίες μας έχουν να κάνουν με την οινοποίηση.

 

Από αριστερά: Σαββατιανό 2014 και 2013, Μαλαγουζιά 2014, Trebbiano 2013, Σαββατιανό βαρέλι 2013, Σχινόπευκο Ρετσίνα 2014 και Σαββατιανό Κλέφτες 2010. Αυτά μόνο για αρχή.

 

Μοιράζομαι λοιπόν μαζί σας τις σημειώσεις που κράτησα δοκιμάζοντας:

 

  • Σαββατιανό 2014 – Απόλυτα τυπικό Σαββατιανό από 50χρονα θαμνοειδή αμπέλια κυρίως από την περιοχή των Σπάτων. Κομψή μύτη με τροπικά (μπανάνα, πεπόνι) και πυρηνόκαρπα φρούτα (ροδάκινο). Στόμα γεμάτο, πληθωρικό, παρόλο που το αλκοόλ είναι σωστά συγκρατημένο στο 12,5%.

  • Σαββατιανό 2013 – Το ίδιο κρασί ένα χρόνο παλαιότερο είναι πολύ πιο elegant! Τα τροπικά αρώματα έχουν υποχωρήσει, πλέον κυριαρχούν τα πυρηνόκαρπα (ροδάκινο, νεκταρίνι) με μια επιπλέον ορυκτή διάσταση. Οι γωνίες της νεότητας στη μύτη έχουν λειανθεί, ενώ και στο στόμα είναι πολύ πιο στρογγυλό, φίνο και με μεγαλύτερη διάρκεια.

  • Μαλαγουζιά 2014 – Το φρούτο προέρχεται από επτάχρονα αμπέλια από την περιοχή του Λεοντίου Κορινθίας (Νεμέα). Lime, ανθικά αρώματα, ελάχιστη φυτικότητα και λίγα πυρηνόκαρπα φρούτα συνθέτουν ένα αρωματικό προφίλ με μικρότερο βάθος φρούτου από τα προηγούμενα κρασιά –φαντάζομαι η ηλικία των αμπελιών παίζει βασικό ρόλο. Στόμα πιο εκφραστικό, δροσερό, με μέτρια (+) οξύτητα. Πιο εύκολο κρασί και σίγουρα λιγότερο πολύπλοκο.

  • Trebbiano ‘Wine Expressions’ 2013 – Το Trebbiano είναι η ιταλική ονομασία της γαλλικής ποικιλίας Ugni Blanc, ποικιλίας που παράγει το κρασί βάσης για την απόσταξη του διάσημου Cognac στη Γαλλία. Είναι μια ποικιλία δομής, με σχετικά ουδέτερο χαρακτήρα που λειτουργεί ως όχημα για να αναδειχτεί περισσότερο το terroir της περιοχής που κάθε φορά καλλιεργείται. Τα σταφύλια αυτή τη φορά προέρχονται από τις Πλαγιές του Κιθαιρώνα και δίνουν ένα πολύ κομψό κρασί φαγητού. Θα το χαρακτήριζα ‘ψαρόκρασο’, πάει δηλαδή τέλεια με ψάρι. Ελάχιστο φρούτο (λίγα εσπερειδοειδή) και λίγα mineral στοιχεία στη μύτη. Ενώ έχει πολύ διακριτική μύτη, το στόμα είναι πολύ πιο πληθωρικό, με υψηλή οξύτητα που θα φρεσκάρει τέλεια τις κουρασμένες από τη λίπαρότητα του ψαριού παλέτες μας!

  • Trebbiano ‘Wine Expressions’ 2008 – Τα παιδιά βλέποντας ότι μου άρεσε πολύ το Trebbiano του 2013 είχαν την καλοσύνη να ανοίξουν το ίδιο κρασί από την εσοδεία του 2008. Πολυσύνθετη μύτη που θυμίζει εκκλησιαστικά αρώματα (λιβάνι, καρβουνάκια), μέλι, μανιτάρι, βρεγμένο χώμα. Στο στόμα είναι ολοζώντανο, παρά τα εξήμισι χρονάκια του! Στρογγυλό, με την οξύτητα και το αλκοόλ πλήρως ενσωματωμένα. Θα το ταίριαζα ιδανικά με μπλε τυρί και λοιπά γαλλικά παλιότυρα!

  • Σαββατιανό βαρέλι 2013 – Έχοντας δοκιμάσει αρκετά Σαββατιανά ζυμωμένα σε βαρέλι, είχα τον πήχη ψηλά ...και δεν απογοητεύτηκα! Με 100% ζύμωση ολόκληρης της ποσότητας του κρασιού σε δρύινα βαρέλια (50% καινούρια, 50% μιας και δύο χρήσεων) και παραμονή σε αυτά για 5 μήνες, το αποτέλεσμα είναι ένα κρασί με πολυσύνθετη μύτη που θυμίζει ροδάκινο, νεκταρίνι, ξηρούς καρπούς, βανίλια. Στο στόμα μεγάλη ένταση και απίστευτη συμπύκνωση (εξηγείται λόγω των 50χρονων αμπελιών και του βαρελιού), πληθωρικότητα και μακρά διάρκεια. Ένας πραγματικός δυναμίτης!

  • Σχινόπευκο 2014 (Σαββατιανό 100%) – Πρόκειται για μια ρετσίνα νέας γενιάς από τα δισέγγονα του Σπύρου Μάρκου! Μαστίχα, πράσινο μήλο, lime, ρητίνη πεύκου. Στο στόμα πιο έντονος ο ποικιλιακός χαρακτήρας του Σαββατιανού, με τα γνωστά αρώματα μπανάνας. Θα ήθελα πιο έντονο το άρωμα της ρητίνης, το κρασί αυτό είναι οριακά ρετσίνα. Για τους μη μυημένους πάντως στο ιστορικό αυτό Αττικό στυλ κρασιού, αποτελεί μια ανώδυνη και βατή εισαγωγική επιλογή.

  • Κλέφτες 2010 (100% Σαββατιανό) – Η συγκεκριμένη εμφιάλωση έχει γίνει χωρίς προσθήκη θειώδους. Επειδή στο παρελθόν έχω δοκιμάσει αρκετά ελαττωματικά κρασιά χωρίς θειώδες, ήμουν αρνητικά προκατειλημμένος πριν το δοκιμάσω. Αλλά τελικά μου άρεσε! Πολύ εξελιγμένη βέβαια μύτη, με αρκετό όμως αρωματικό ενδιαφέρον: αχλάδι, μανιτάρι, τρούφα, χώμα, ξηροί καρποί και στόμα που θυμίζει sherry με αρώματα στόματος που θυμίζουν κυρίως κάστανο, αμύγδαλα, μανιτάρι portobello. Για δες λοιπόν!

  • Μάρκου Selections Fume 1998 (100% Σαββατιανό) – Ένα επικό Σαββατιανό 17 ολόκληρων χρόνων το οποίο μας τρέλανε! Οινοποιήθηκε από τον θείο των παιδιών Κώστα Μάρκου και η πρώτη ύλη από τα παλιά και άνυδρα αμπέλια των Μεσογείων σε συνδυασμό με την οινοποίηση σε βαρέλι με batonnage έχουν δημιουργήσει τα τέλεια θεμέλια για παλαίωση λευκού κρασιού που πλησιάζει τις δύο δεκαετίες, με 0% οξείδωση! Στη μύτη ζαμπόν (luncheon meat), καπνός και μανιτάρι, ενώ το στόμα έχει απίστευτη ευγένεια και ισορροπία. Η οξύτητα είναι εκεί, κρατάει το κρασί ολοζώντανο. Τέλεια λιπαρό και κρεμμώδες. Σημειώνουμε ότι το κρασί αυτό είναι ο προπάτορας του σημερινού ‘Σαββατιανό βαρέλι’. Ο Νίκος ήταν στο Δημοτικό όταν οινοποιήθηκε αυτό το κρασί, αλλά μας είπε ότι από ότι έχει ψάξει και ρωτήσει, το κρασί πέρασε περισσότερο καιρό στο βαρέλι από τη σημερινή του έκδοση και μάλιστα σε βαρέλια με περισσότερο κάψιμο.

  • Αγιωργίτικο 2013 – Και πάμε στα κόκκινα. Δείγμα από το βαρέλι, από σταφύλια που προέρχονται από το Λεόντιο Νεμέας. Το κρασί αυτό έχει όλα τα χαρακτηριστικά της γοητευτικής ποικιλίας της Πελοποννήσου: κόκκινο φρούτο, κεράσι, βύσσινο, γλυκά μπαχαρικά και γενικότερα περισσότερο γλυκά αρώματα.

  • Merlot ‘Wine Expressions’ 2013 - Πριν δοκιμάσω ήλπισα να μην είναι ένα ακόμα από τα γλυκερά, πλαδαρά Merlot που κυκλοφορούν στην αγορά και ευτυχώς η οικογένεια Μάρκου παράγει ένα Merlot με πολύ πιο έντονη προσωπικότητα: Στη μύτη τα τυπικά αρώματα της ποικιλίας (κόκκινο φρούτο, δαμάσκηνα, μαύρα κεράσια) με σαρκώδες στόμα και έντονες ακόμα τανίνες. Πέντε μέρες skin contact, 14-15 μέρες στον οινοποιητή, πιεστήριο, μηλογαλακτική και δεύτερη απολάσπωση στη δεξαμενή (6 μήνες παραμονή) και έπειτα ωρίμαση σε δρύινα βαρέλια για 10 μήνες. Ένα κρασί που ακόμα εξελίσσεται. Τα σταφύλια από τις Πλαγιές του Κιθαιρώνα.
 

Το Σαββατιανό απέδειξε για ακόμα μια φορά τις μεγάλες δυνατότητες της ποικιλίας

 

Νίκος και Βασίλης μοιράζοντας τις δημιουργίες τους!

 

Δοκιμάζοντας το Trebbiano του 2008


Ο νέος (δεξιά) είναι ωραίος, αλλά ο παλιός είναι αλλιώς!

 

Η γευσιγνωσία -και η παρέα βεβαίως- ήταν απολαυστική!

 

  • Merlot ‘Wine Expressions’ 2008 – Πολύπλοκη μύτη με αποξηραμένα κόκκινα φρούτα, γήινα αρώματα, καπνό, μπαχαρικά, μια γοητευτική υποψία ζωϊκότητας. Μεγάλη βεντάλια αρωμάτων και όμορφος χαρακτήρας!

  • Merlot ‘Wine Expressions’ 2005 (από Magnum φιάλη 1,5 lt) – Μύτη που θυμίζει μελάνι, πυκνό μαύρο φρούτο, δαμάσκηνα, δέρμα, καπνό, μπαχαρικά. Στο στόμα αιμάτινο, σαρκώδες. Το νοιώθεις πιο νεαρό από το 2008! To 2005 ήταν μια εξαιρετική χρονιά, γι αυτό και το εμφιάλωσαν σε Magnum.

 

Η δουλειά της οικογένειας Μάρκου είναι φανταστική πραγματικά. Το βάρος που δίνουν στην ποιότητα δείχνει αφοσίωση και σεβασμό τόσο στο ίδιο το προϊόν όσο και στον πολύ ιστορικό τόπο που αυτό καλλιεργείται.

 

 

Στο δρόμο μας για το Μουσείο Οίνου στην Παλλήνη, περάσαμε από πολλά αμπέλια Σαββατιανού, τα περισσότερα παλιά, άνυδρα και διαμορφωμένα σε κύπελλο (θαμνοειδή)

 

Εδώ είναι φρεσκοκλαδεμένα, βλέπετε τις περσινές βέργες κομμένες σε σωρούς

 

ΜΟΥΣΕΙΟ ΟΙΝΟΥ


Χαιρετούμε τον Νίκο και αναχωρούμε με τον Βασίλη για το Μουσείο Οίνου της οικογένειας στην Παλλήνη. Πρόκειται για ένα χώρο φιλοξενίας εκδηλώσεων, εκθέσεων τέχνης και πολιτισμού, ο οποίος στον υπόγειο χώρο φιλοξενεί το Μουσείο Οίνου με παλιές ξύλινες στροφιλιές και εργαλεία, παλιές αντλίες, εργαλεία βαρελοποιίας και πολλές φωτογραφίες που ταξιδεύουν τον επισκέπτη στο χρόνο.

 

Εδώ πραγματοποιούνται και σχολικές εκπαιδευτικές εκδρομές, ώστε τα παιδιά να μάθουν περισσότερα για το κρασί και το ελαιόλαδο, ενώ κατά την περίοδο του τρύγου έχουν την δυνατότητα να κόψουν σταφύλια από το γειτονικό αμπελώνα και να τα πατήσουν στην παραδοσιακή στοφιλιά ώστε να νιώσουν το μεγαλείο της φύσης και την παράδοσης. Ιδού κάποιες φωτογραφίες από το Μουσείο Οίνου:

 

 

Παλιός ξύλινος σπαστήρας στο Μουσείο Οίνου της οικογένειας Μάρκου...

 

...μαζί με πολλά ακόμα παλιά εργαλεία αμπελουργίας και οινοποίησης!

 

 

Μια θάλασσα από αμπέλια κάπου στα Μεσόγεια πριν 57 χρόνια...

 

Η Αττική μας που εκτός από αμπέλια, ελιές, αρχαία μνημεία και βουνά έχει ΚΑΙ θάλασσα για να ξεπλένουμε τα κοφίνια μας από τον τρύγο!

 


WINE OF ATHENS


Κλείνω την σημερινή μας παρουσίαση με μια αναφορά στον φορέα “Wines of Athens”, μια εξαιρετική πρωτοβουλία την οποία χρωστάμε στην Ελένη Κεφαλοπούλου η οποία την εμπνεύστηκε και την πραγματοποίησε. Πρόκειται για την σύμπραξη πέντε αρχικά επισκέψιμων οινοποιείων της Αττικής (Παπαγιαννάκος, Μυλωνάς, Μάρκου, Κοκοτός, Φράγκου) με σκοπό την ανάδειξη του Σαββατιανού και του οινοτουρισμού στην Αττική σε όσους από τους εκατοντάδες χιλιάδες επισκέπτες της Αθήνας ενδιαφέρονται για το κρασί και τον πολιτισμό της γεύσης. Επικροτώ με όλη μου την δύναμη την προσπάθεια και εύχομαι τα οινοποιεία που συμμετέχουν από πέντε να γίνουν δεκαπέντε (και αργότερα πολλά παραπάνω) ώστε μια μέρα το καλό κρασί της Αττικής να απολαμβάνεται και να γίνεται αντικείμενο συζήτησης μεταξύ των οινοφίλων όλου του κόσμου!

 

 

Σαββατιανά των πέντε οινοποιείων του δικτύου 'Wines of Athens'

 

Πρόσφατο άρθρο / παρουσίαση των Wines of Athens στον Οινοχόο που κυκλοφορεί

 

Βασίλη και Νίκο Μάρκου, είναι τιμή μας που σας γνωρίσαμε και σας ευχόμαστε καλή δύναμη στο εξαιρετικό σας έργο! Εύχομαι να μας χαρίζετε πάντα τέτοια πανέμορφα κρασιά!

 

Φωτογραφίες: Σταυρούλα Μαριάμου

 

Γρηγόρης Κόντος, DipWSET


Οινογράφος, γευσιγνώστης, απόφοιτος Σχολής Οινοχόων και κάτοχος του WSET Diploma με αγάπη για τη γεύση, τα ταξίδια, τη μουσική, τους φίλους και την ευζωΐα γενικότερα. Στέλεχος της Aegean Food Exports και ιδρυτής του τμήματος εξαγωγής ελληνικών κρασιών Aegean Wine Selections. Είναι παντρεμένος με την Σταυρούλα Μαριάμου και έχει ένα γιο.

 

περισσότερα

Facebook comments