Οδοιπορικό Ιταλία 2013 (4) | PIEMONTE: CERETTO, FRATELLI ALESSANDRIA, BORGOGNO - 7 Οκτωβρίου 2013
αναρτήθηκε στις 18/11/2013

Φτάσαμε λοιπόν και στο Piemonte (Πιεμόντε), το δυτικότερο και μακρινότερο σημείο της διαδρομής μας! Μετά από 3 μέρες θα ξεκινήσουμε τον μακρύ δρόμο της επιστροφής. Αλλά δεν στενοχωριόμαστε ακόμα, η περιπέτειά μας στο Piemonte μόλις άρχισε! Βρισκόμαστε στη δυτικότερη περιφέρεια της Βορείου Ιταλίας και διαμένουμε στο χωριό Pralormo το οποίο απέχει μόλις 1,5 ώρα από τα γαλλικά σύνορα και άλλο τόσο από τη Μεσόγειο θάλασσα και την Ιταλική Ριβιέρα. Τι ιδιαίτερο έχει όμως το Piemonte;


PIEMONTE ΓΕΝΙΚΩΣ


Πρώτα από όλα εδώ δεν μιλούν Ιταλικά, μιλούν Πιεμοντέζικα! Το Piemonte περικλείεται από τρεις πλευρές των Άλπεων και πρωτεύουσά του είναι το Τορίνο, η πόλη που φιλοξενεί την θρυλική Juventus (Γιουβέντους) και ένα εκατομμύριο ακόμα κατοίκους! Το Piemonte –εκτός από ποδόσφαιρο και χειμερινό τουρισμό- παράγει επίσης φουντούκια! Δεν είναι τυχαίο ότι εδώ στην Alba εδρεύει η Ferrero, ο πασίγνωστος κολοσσός τζίρου σχεδόν 8 δις ευρώ, η οποία παράγει την γνωστή πραλίνα φουντουκιού Nutella, αλλά και τα Ferrero Rocher (αυτά με τον Πρέσβη), τη σειρά Kinder και τόσα άλλα. Αλλά εδώ παράγονται και αυτοκίνητα! Το Τορίνο αποτελεί μεγάλο βιομηχανικό κέντρο στο οποίο παράγονται τα αυτοκίνητα FIAT, ετήσιου τζίρου 84.000 δις ευρώ. Που θα πει ότι οι Ιταλοί σε αυτή την πλευρά της χώρας έχουν μια σχετικά δυνατή οικονομία. Λεφτά υπάρχουν (ζονγκ!). Αλλιώς πώς θα μπορούσαν οι άνθρωποι να πληρώσουν το ξύσμα λευκής τρούφας πάνω από το πιάτο τους (περίπου 30 ευρώ το κάθε ‘σκρατς’!) ή τα μυθικά, αειθαλή, μαγικά –και πανάκριβα- ερυθρά κρασιά από Nebbiolo;

 

 

Εδώ ψωνίσαμε προϊόντα με βάση τη λευκή και τη μαύρη τρούφα...   Στους φιλόξενους δρόμους της Alba

 

 

Στο Pralormo, στο ξενοδοχείο μας ΠΡΙΝ την pizzo-φαγία...   ...και ΜΕΤΑ! Λοιπόν, φανταστείτε ποδοσφαιράκηδες να μαζεύονται να δούνε Champion's League και αντί για σουβλάκια και μπύρες να παραγγέλνουν ξυλοφουρνισμένες pizzas και εμφιαλωμένο κρασί σε κολωνάτα ποτήρια!

 

PIEMONTE ΚΑΙ ΚΡΑΣΙ


Τι να πρωτοπ(ι)ούμε εδώ; Σημαντικότερες πόλεις στο οινικό Piemonte οι πολύ όμορφες Alba και Asti. Στην ευρύτερη περιοχή οι τοπικές λευκές ποικιλίες Cortese, Arneis και Moscato (με το πασίγνωστο και εμπορικότατο Moscato D’Asti), συνυπάρχουν με τις ερυθρές Dolcetto, Barbera και φυσικά το κορυφαίο Nebbiolo, την ερυθρή ποικιλία με το χαρακτηριστικό άρωμα βιολέτας, καπνού, τρούφας και δαμάσκηνου. Ένα κρασί από Nebbiolo τις περισσότερες φορές αξίζει επίσης να παλαιώσει και ανήκει και αυτό στο πάνθεον των κρασιών του πλανήτη μας, ειδικά όταν αυτό προέρχεται από τα χωριά του Barolo και του Barbaresco…


Εμείς επισκεφτήκαμε την Alba, τον παράδεισο της λευκής τρούφας (η οποία αυτή τώρα μαζεύεται!) και τα γύρω χωριά. Επισκεφτήκαμε τρεις παραγωγούς, με τη γνωστή φιλοσοφία: έναν πολύ μεγάλο, έναν μεγάλο και έναν μικρότερο.

 

 

Διάφορα μικρά χωριά στη διαδρομή μας...   Αμπέλια παντού. Η ομίχλη σκεπάζει τα πάντα σιγά-σιγά...

 

Ξεκινάμε με τον πολύ πολύ μεγάλο (σε μέγεθος παραγωγής εννοώ):


CERETTO

 

 

Δεξιά στροφή προς τον Ceretto   Με τον αμφιθεατρικό αμπελώνα πίσω μας...

 

 

Τουριστάκια εν δράσει...   Ξανά δεξιά για την αίθουσα γευσιγνωσίας.


Φτάνουμε στο Κτήμα Ceretto (Τσερέτο), 6 μόλις χιλιόμετρα από το κέντρο της Alba. Η πλαγιά με τον αμφιθεατρικό αμπελώνα είναι εντυπωσιακή και μας προκαλεί για μερικές φωτογραφίες… Το πρώτο πράγμα που βλέπει κανείς στην είσοδο του κτηρίου είναι το κελάρι με τα δρύινα βαρέλια, κάτι αρκετά ασυνήθιστο, αφού το κελάρι συνήθως είναι σε σημείο που το βλέπει κανείς τελευταίο. Οι τριπλές σειρές με τα barriques μου θυμίζουν λίγο Καλιφόρνια, όπου έβλεπες racks βαρελιών με 5 στρώσεις στο ύψος. Σόρυ, επιστρέφουμε στην Alba!

 

 

Το ψαρωτικό κελάρι στην είσοδο...   Και το rack με τις 3 σειρές βαρελιών...


Μέσα από ένα διάδρομο φτάνουμε στο χώρο υποδοχής και γευστικών δοκιμών, ο οποίος καταλήγει σε μια πλατφόρμα πάνω από τον αμπελώνα, στο κενό κυριολεκτικά, η οποία θυμίζει UFO με το σχήμα και την γυάλινη σφαιρική της επιφάνεια. Σε αυτή τη σφαίρα οι επισκέπτες μπορούν να θαυμάσουν όλη τη θέα και τον -αντικειμενικά πανέμορφο- αμπελώνα. Λίγο Disneyland για τα γούστα μου, αλλά αυτό δε σημαίνει ότι δεν βγάλαμε κι εμείς τις φωτογραφίες μας! Πλάκα είχε. Πάμε για τη δοκιμή των κρασιών τώρα!

 

 

Η πλατφόρμα - παρατηρητήριο πάνω από το αμπέλι...

 

 

Μέσα στη γυάλα...   Έτοιμο σκηνικό για ταινία στο οινοποιείο!


Ζητήσαμε ένα flight 7 κρασιών και ιδού οι εντυπώσεις μου από αυτά:


ΛΕΥΚΟ

 

  • Langhe Arneis 2012 (100% Arneis) - Τροπικά αρώματα και ‘ζεστή’ μύτη που μου θύμισε κάποια λιγότερο καλοφτιαγμένα λευκά από ζεστές περιοχές. Η ετήσια παραγωγή μόνο για αυτή την ετικέτα αγγίζει τις 600.000 φιάλες από 70 εκτάρια (700 στρέμματα). Οινοποιήθηκε όλο σε ανοξείδωτες δεξαμενές.


ΕΡΥΘΡΑ

 

  • Dolcetto D’Alba 2012 (100% Dolcetto) – Ωραία μύτη που θυμίζει κόκκινα φρούτα που όμως τα συνοδεύει μια ελαφρά πικράδα στο στόμα. Αλκοόλ στο 13% και οινοποίηση σε ανοξείδωτες δεξαμενές.
  • Barbera D’Alba 2012 (100% Barbera) – Ίδιες εντυπώσεις με το Dolcetto, με το αλκοόλ στο 14%.
  • Nebbiolo D’Alba 2011 (100% Nebbiolo) – Ωραία μύτη από μανιτάρι, δέρμα, βρεγμένο δάσος, δρυς, και γήινα γενικώς αρώματα. Έξι μήνες σε μικρά δρύινα barriques και άλλο τόσο σε βαρέλια μεγαλύτερης χωρητικότητας. Το αλκοόλ στο 14,5%.
  • Monsordo 2011– Ένα χαρμάνι από Cabernet Sauvignon, Merlot και Syrah, τα οποία ωρίμασαν ξεχωριστά σε barriques για 18 μήνες και μετά χαρμανιάστηκαν. Χαρακτηριστική η μύτη αυτού του international blend, με πολύ μαύρο φρούτο, μαύρη σοκολάτα, καπνό, ζαμπόν και δρυ και 14% a.b.v.
  • Bricco Asili Barbaresco 2008 (100% Nebbiolo) – Πολύ καλό, γεμάτο και ισορροπημένο στόμα με rancio αρώματα (μανιτάρι, χώμα), νότες Cognac και στόμα που μου θύμισε λίγο την αποξηραμένη αίσθηση των sherry. Πολύ καλή επίγευση και αλκοόλ 14,5%.

 

ΛΕΥΚΟ ΕΠΙΔΟΡΠΙΟ

 

  • Moscato Passito 2004 (100% Moscato) – Πολύ καλό γλυκό Μοσχάτο κρασί με αρώματα από μέλι, άνθη, μοσχάτο σταφύλι και καραμέλα. 13% αλκοόλ.

 

 

Εξαιρετική θέα στον πολύ όμορφο αμπελώνα...   Έτοιμοι για τη δοκιμή!

 

 

Τα έξι πρώτα κρασιά της δοκιμής...   Επί τω έργω...

 

Γενικά περάσαμε ωραία, τα κρασιά ήταν καλά, κάποια μάλιστα πολύ καλά, αλλά κανένα ‘απογειωτικό’. Φύγαμε για το χωριό Verduno και το οινοποιείο Fratelli Alessandria, μόλις 7 χιλιόμετρα από εδώ!


FRATELLI ALESSANDRIA


Με το που φτάσαμε στο μικροσκοπικό -αλλά πανέμορφο- χωριό Verduno, είδαμε έναν μικρό οικογενειακό αμπελώνα με τα -σχεδόν έτοιμα για τρύγο- σταφύλια Nebbiolo να μας προκαλούν για δοκιμή. Ξεκινήσαμε το degustation από το αμπέλι δηλαδή! Λίγες ρώγες αργότερα, περάσαμε απέναντι στο εντυπωσιακό οικογενειακό πέτρινο οίκημα που στεγάζει την οικογένεια και τα κρασιά.

 

 

Ξεκινήσαμε με degustation σταφυλιών...   Το κομψό πέτρινο κτίριο της οικογένειας Alessandria!


Μιλάμε για ένα Κτήμα με ιστορία από τις αρχές του 19ου αιώνα, το οποίο στεγάζεται σε ένα εντυπωσιακό –αλλά κομψό- πέτρινο χτίσμα, των τελών του 18ου αιώνα. Πλέον τα ηνία έχει πάρει η 5η γενιά της οικογένειας Alessandria. Εμείς γνωρίσαμε τον Vittore Alessandria, ο οποίος ανέλαβε αρχικά να μας ξεναγήσει στο όμορφο κτίριο και έπειτα να μας προσφέρει 4 από τα κρασιά της συλλογής τους. Ξεκινάμε λοιπόν!


Κατεβαίνουμε κάποια σκαλιά και φτάνουμε σε ένα μικρό χωλ, όπου τα ίχνη της ιστορίας τόσο του τόπου όσο και της οικογένειας είναι έντονα. Στον τοίχο παλιές φωτογραφίες, άδεια μπουκάλια από γευσιγνωσίες αλλά ένα παλιό βραβείο του 1903. Κατεβαίνουμε ακόμα παρακάτω, στο κελάρι με τα μεγάλα δρύινα βαρέλια των 25 εκατόλιτρων το καθένα. Εκεί ο Vittore μας βάζει στο πνεύμα. Μας εξηγεί ότι το μυστικό τους είναι η αργή ζύμωση των κρασιών και η χρήση μεγάλων βαρελιών για 3 χρόνια, ενώ αργότερα αυτά μεταφέρονται σε φιάλες για άλλα 6-7 χρόνια. Τα βαρέλια αυτά φυσικά δεν είναι τόσο αναλώσιμα όσο τα barriques, τα χρησιμοποιούν για 25 περίπου χρόνια. Τα σταφύλια προέρχονται μόνο από ιδιόκτητους οικογενειακούς αμπελώνες. Το οινοποιείο παράγει 80.000 φιάλες το χρόνο, ενώ το 80% αυτών εξάγονται.

 

 

Εδώ ο Vittore Alessandria   Στο κατώφλι του υπόγειου κελαριού

 

 

Στο υπόγειο κελάρι, εκεί που ωριμάζει η Barbera, το Nebbiolo και τα υπόλοιπα κρασιά του Κτήματος

 

Πρόκειται για ένα από τα ομορφότερα κελάρια που είδαμε στην Ιταλία. Μετά από μια σύντομη περιήγηση επιστρέψαμε σε ένα από τα τραπεζάκια του χωλ για την δοκιμή των 4 παρακάτω κρασιών:

 

  • Barbera d’Alba Superiore 2011 – Όμορφο πορφυρό χρώμα που υποδηλώνει νεότητα, μαύρα και κόκκινα φρούτα, τέλεια συμπύκνωση και πάχος και γεμάτο σώμα. Ζύμωση σε ανοξείδωτες δεξαμενές και μετά ωρίμανση για 1 χρόνο σε δρύινα βαρέλια. Με αφορμή τη δύναμη αλλά και το χρώμα του κρασιού ρώτησα τον Vittore  για την προοπτική παλαίωσης, αλλά εκείνος με ‘προσγείωσε’ δίνοντάς του μόνο 1-2 χρόνια ακόμα. Εξάλλου η Barbera είναι γοητευτικότερη όταν είναι νέα.
  • Langhe Nebbiolo 2011 – Βλέπεις ότι τα σταφύλια προέρχονται από την ευρύτερη περιοχή του Langhe και δεν περιμένεις κάτι ιδιαίτερο. Και έρχεται μετά αυτή η κομψότατη ανθώδης μύτη με τα κόκκινα φρούτα του δάσους, το περγαμόντο και τα εσπεριδοειδή (και όμως μιλάμε για κόκκινο κρασί!) να σου φέρουν τούμπα όσα νόμιζες για το Nebbiolo και να διαπιστώσεις ότι κάποιος μπορεί να είναι παπάς και χωρίς τα ράσα! Ένα χρόνο βαρέλι με τα αντίστοιχα αρώματα να δευτεραγωνιστούν (ευτυχώς) πίσω από τα ανθώδη.
  • Barolo San Lorenzo 2009 – Για να δούμε όμως και τον παπά, ας δοκιμάσουμε το πρώτο μας Barolo! Έχουμε και λέμε: οξύτητα – ξυράφι, κόκκινα μούρα, φίνες, ‘ξεκούραστες’ τανίνες και extra long επίγευση. Το μυστικό; Αμπέλια νοτίου προσανατολισμού, 3 χρόνια βαρέλι και πιο μακρά –χρονικά- οινοποίηση.
  • Barolo 2009 – Πάμε και στο ‘απλό’  Barolo (πώς μπορεί ένα Barolo να είναι απλό; Τέλοσπάντων). Πάλι η ίδια αίσθηση κομψότητας, πάλι ανθώδη αρώματα, πάλι δεν βρίσκω τη συνέχεια από τις σημειώσεις μου…

 

 

Barbera D'Alba και Langhe Nebbiolo μας ξεμυάλισαν!   Ανάμεσα σε 2 Barolo

 

 

Τζάκι και οι πρόγονοι στους τοίχους   Λίγες φιάλες για το σπίτι και συνεχίζουμε!

 

Αυτός είναι λοιπόν ο αγαπημένος μου παραγωγός του Piemonte (μέχρι τώρα), πραγματικά σπουδαίος! Πήραμε και 3 φιάλες για την πατρίδα: Langhe Nebbiolo, Barolo San Lorenzo και ένα ακόμα που δεν δοκιμάσαμε και θα είναι έκπληξη. Λέγεται Verduno Pelaverga "Speziale" και προέρχεται από την ντόπια ποικιλία Pelaverga Piccolo που βρίσκεται μόνο στο χωριό Verduno. Μου αρέσουν οι εκπλήξεις! Μαζεύουμε τα μπογαλ… μπουκαλάκια μας και πάμε να κλείσουμε αυτή την όμορφη μέρα στο χωριό Barolo, άλλα 10 χιλιόμετρα μακριά. Εκεί θα δούμε και τον τελευταίο παραγωγό, το ιστορικό οινοποιείο Borgogno.


BORGOGNO


Βρήκα πολύ ωραίο το παρακάτω video του παραγωγού, που σας συστήνω να δείτε προτού σας πω εγώ τα δικά μου. Έχει σκηνές από τρύγο, αμπέλια, το χωριό Barolo και πολλά ακόμα, με την υπέροχη μουσική του Ennio Morricone “The Ecstasy of Gold”, από το κλασικό γουέστερν ‘Ο καλός, ο κακός και ο άσχημος’. Τα λέμε σε 3:29!

 



Η Εταιρεία Borgogno (Μποργκόνιο) δραστηριοποιείται στο χώρο του κρασιού από το μακρινό 1761 και βρίσκεται στην καρδιά του Barolo! Ενός χωριού περίπου 800 κατοίκων, βγαλμένο από τα παραμύθια (κάστρα, αμπέλια και όλα τα συναφή)! Στα μέσα του 18ου αιώνα στήθηκε εδώ το πρώτο κελάρι από τον Bartolomeo Borgogno. Εκατό χρόνια μετά την ίδρυσή του, το 1861, το 'Barolo di Borgogno’ επιλέχτηκε για να σερβιριστεί στο επίσημο εορταστικό γεύμα της ενοποίησης της Ιταλίας.

 

 

Μπαίνοντας στο Barolo. Συγκίνηση!   Πριν μπούμε στο tasting room του ιστορικού οινοποιείου Borgogno

 

 

Barolo στη σειρά   Δοκιμάζοντας την Barolo Riserva του 1982


Πιο πολλά δεν έχω να σας πω, αφού ο χώρος στον οποίο βρεθήκαμε ήταν ένα tasting room όπου απλά δοκίμαζες ή αγόραζες. Ίσως θα μπορούσαμε να επισκεφτούμε με κάποιο τρόπο το ιστορικό κελάρι, αλλά αυτό δε μας πέρασε από το μυαλό. Αντί αυτού, το βλέμμα μας τράβηξε μια φιάλη Barolo Riserva του 1982, το οποίο είχαμε τη δυνατότητα να δοκιμάσουμε προς 15 ευρώ το ποτήρι. Επιλέξαμε λοιπόν να δοκιμάσουμε το 1982, αντί ενός ακόμα flight με περισσότερες –αλλά νεότερες- χρονιές και ορίστε οι σημειώσεις μου:

 

  • Barolo Riserva 1982 (100% Nebbiolo) – Μύτη που ανοίγει σιγά – σιγά. Βουκολικά αρώματα που θυμίζουν άχυρο, εξοχή, δάσος, ξύλο αλλά και ελιά, μανιτάρι, ξερά σύκα και αποξηραμένα δαμάσκηνα. Στο στόμα μια ελαφρώς μεταλλική αίσθηση που θυμίζει αίμα, ενώ το κρασί είχε απίστευτη οξύτητα, τρομερή διάρκεια και ένταση.

 

Αυτή η δοκιμή μου δείχνει ότι μια παλιά χρονιά μπορεί να χάνει σε φρούτο και σφρίγος, όμως κερδίζει σε πολυπλοκότητα και ενδιαφέρον και προσφέρει σίγουρα μοναδικές γευστικές συγκινήσεις.

 

 

Βουκολικές καταστάσεις!   Μια σπάνια εμπειρία η δοκιμή του Borgogno Barolo Riserva του 1982

 

 

Ρετρό καταστάσεις...


Ξέχασα να αναφέρω ότι το σημαντικότερο σταφύλι της περιοχής, το Nebbiolo, λέγεται ότι παίρνει το όνομά του από την Ιταλική λέξη nebbia, που σημαίνει ‘ομίχλη’. Τον καιρό του τρύγου, που συνήθως είναι τον Οκτώβριο, μια παχιά, πυκνή ομίχλη κάθεται πάνω στους αμπελώνες του Langhe. Σας αφήνω με κάποιες φωτογραφίες από το μαγευτικό και ομιχλώδες Barolo. Μετά από αυτό παίρνουμε το δρόμο της επιστροφής για την Ελλάδα. Το πλοίο μας φεύγει από την Τεργέστη, οπότε το επόμενο post θα είναι περί Τεργέστης και Friuli, αυτή τη φορά η υποπεριοχή Carso (για το Collio τα είπαμε ήδη).


Να περνάτε όλοι καλά και στα επόμενα γενέθλιά σας… ανοίξτε ένα Barolo!

 

 

Άποψη του Barolo με τα αμπέλια και την χαρακτηριστική πάχνη στο βάθος...   Οι μυθικοί αμπελώνες του Barolo αγκαλιάζουν τους γύρω λόφους

 

 

Στο Baloro λίγο πριν η ομίχλη σκεπάσει τα πάντα!

 

Φωτογραφίες: Σταυρούλα Μαριάμου

 

Γρηγόρης Κόντος, DipWSET


Οινογράφος, γευσιγνώστης, απόφοιτος Σχολής Οινοχόων και κάτοχος του WSET Diploma με αγάπη για τη γεύση, τα ταξίδια, τη μουσική, τους φίλους και την ευζωΐα γενικότερα. Ιδρυτής της Aegean Wine Selections για την προώθηση και εξαγωγή ελληνικών κρασιών. Είναι παντρεμένος με την Σταυρούλα Μαριάμου και έχει ένα γιο.

 

περισσότερα

Facebook comments