Οδοιπορικό Ιταλία 2013 (2) | FRIULI: PARASCHOS, RADIKON, DAMIJAN - 3 Οκτωβρίου 2013
αναρτήθηκε στις 30/10/2013

 

Να ’μαστε λοιπόν στην Σλοβ… εεε… Ιταλία! Ή μήπως είμαστε πράγματι στη Σλοβενία; Όχι, όχι, εδώ είναι έδαφος Ιταλικό!


Ένα μικρό γεωγραφικό κομφούζιο είναι το Ιταλικό Friuli, αφού ναι μεν ανήκει τυπικά στην Ιταλία, εν τούτοις, οι άνθρωποι, η γλώσσα, ο τρόπος και η ζωή φωνάζουν Σλοβενία! Μια ματιά στον χάρτη του Friuli μας δείχνει ότι ενώ η Σλοβενία κατεβαίνει φυσικά προς την Αδριατική, οι Ιταλοί έχουν στην κατοχή τους ολόκληρη την παραλιακή ζώνη, με επίκεντρο το λιμάνι της Τεργέστης (Trieste). Ακόμα και 2 χιλιόμετρα να βγείτε από την Τεργέστη θα δείτε ότι όλοι μιλούν Σλοβένικα… Για τις ανάγκες αυτού του post πάντως ας υποθέσουμε ότι είμαστε στην Ιταλία…!


ΤΟ ΚΡΑΣΙ ΣΤΟ FRIULI – Ο ΟΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΑΝΤΙΣΥΜΒΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ!


Εδώ, στον Ιταλικό βορρά οι χαμηλές θερμοκρασίες δημιουργούν τις τέλειες συνθήκες για την παραγωγή δροσιστικών και φίνων λευκών κρασιών. Βέβαια τα λευκά όπως τα έχουμε συνηθίσει μάλλον θα τα βρούμε σε περισσότερη αφθονία στο κοντινό –και λίγο βορειότερο- Trentino – Alto Adige. Αντίθετα εδώ στο Friuli μια ομάδα μικρών, οικογενειακής μορφής, ανυπόταχτων και αντισυμβατικών παραγωγών με καλλιτεχνικές ανησυχίες παράγουν με πάθος τα λεγόμενα ‘πορτοκαλί κρασιά’!! Και δεν φτάνει που είναι πορτοκαλί, είναι επίσης αφιλτράριστα, παλαιωμένα –κυκλοφορούν τουλάχιστον δύο χρόνια μετά τον τρύγο, αλλά και φυσικά –χωρίς προσθήκη θειώδους. Οι αρτιζάνοι αυτοί παραγωγοί ζυμώνουν τα κρασιά σε πήλινους αμφορείς, οινοποιούν τα λευκά σαν κόκκινα (εκχύλιση με τα στέμφυλα –εξ ου και το περδικαλί χρώμα), αλλά και στο σερβίρισμα τους συμπεριφέρονται επίσης σαν να ήταν κόκκινα: μετάγγιση σε καράφα, μεγάλα balloon ποτήρια, λιγότερο κρύα και ελαφρώς παλαιωμένα! Αναρχία και αντισυμβατικότητα συναντήσαμε στο Friuli σας λέω!


Οι πιο γνωστές οινικές ζώνες εντός του Friuli είναι η ‘DOC Colli Orientali del Friuli’, η ‘DOC Collio Goriziano’ (ή απλά Collio) και η ‘DOC Isonzo’. Εμείς επιλέξαμε να δούμε τρεις παραγωγούς, όλους στο Collio: τα οινοποιεία Parashos, Radikon και Damijan. Πολλές φορές οι παραγωγοί έχουν αμπέλια τόσο στη Σλοβενία όσο και στην Ιταλία και τα οινοποιούν στην Ιταλία. Εξάλλου μιλάμε για αποστάσεις πολλές φορές μικρότερες των 2-3 χιλιομέτρων. Ξεκινάμε από τον πρώτο παραγωγό στο San Floriano del Collio, στην καρδιά του DOC Cοllio. Το οινοποιείο λέγεται PARASHOS και ναι, είναι δημιούργημα ενός Έλληνα!

 

 

Στην καρδιά του DOC Collio!   Αμφιθεατρικοί αμπελώνες στο πέρασμά μας...


PARASCHOS EVANGELOS


Συναντάμε τον Βαγγέλη Παράσχο o οποίος μας υποδέχεται στο μικρό οικογενειακό οινοποιείο. Ο Βαγγέλης Παράσχος κατάγεται από τη Βέροια. Ήρθε εδώ για σπουδές φαρμακευτικής -‘πριν 40 χρόνια’ μας είπε (εμένα πάντως μου φάνηκε πολύ πιο νέος)! Τελικά το επάγγελμα του φαρμακοποιού το άσκησε μόνο 3 μήνες, ενώ αντίθετα ασχολήθηκε  εντατικά με τα αμπέλια και το κρασί, παντρεύτηκε με Ιταλίδα και ρίζωσε στο Friuli για τα καλά!

 

Ο Βαγγέλης Παράσχος βλέπει που κοιτάμε με απορία τα μεγάλα δοχεία με τα στέμφυλα και ξεσκεπάζει το αγροτικό νάιλον για να δούμε κι εμείς την περίφημη εκχύλιση των λευκών, η οποία διαρκεί από 5 μέρες έως 5 μήνες. Κάποια από τα κρασιά τα μεταφέρει σε μεγάλους, πήλινους αμφορείς, όπου συνεχίζεται η εκχύλιση! Ανοίγουμε τους πήλινους αμφορείς και βλέπουμε τον Βαγγέλη να ανακατεύει τα στέμφυλα της Malvasia ώστε να εκχυλίσουν χρώμα και τανίνες –ναι, καλά ακούσατε! Και όμως μιλάμε για λευκά κρασιά.

 

 

Ερυθρή οινοποίηση σε λευκό κρασί!   Ο Βαγγέλης Παράσχος με τους πήλινους αμφορείς που προμηθεύτηκε από την Κρήτη...

 

 

Εδώ τα λευκά στέμφυλα, πάνω από την Malvasia του 2013!   Και... επί τω έργω! Ο Βαγγέλης Παράσχος σπρώχνει τα στέμφυλα προς τα κάτω για να βραχούν και να εκχυλίσουν στο λευκό κρασί...

 

Το οινοποιείο παράγει μόλις 20.000 έως 25.000 φιάλες το χρόνο! Μάλιστα φέτος η παραγωγή αναμένεται ακόμα μικρότερη, καθώς η μεγαλύτερη φυσική απειλή της περιοχής –τα άγρια ζώα- τρώνε τα ώριμα και νοστιμότατα σταφύλια. Και μιλάμε για ζαρκάδια, αγριογούρουνα και πουλιά –μην ξεχνάτε ότι είμαστε σχεδόν μέσα στο δάσος! Μας λέει ο Βαγγέλης Παράσχος, φέτος ειδικά τα πουλιά τα φάγανε όλα!


Οι πιο διαδεδομένες ποικιλίες του Friuli είναι οι λευκές Pinot Grigio, Friulano (πρώην Tocai Friulano –καμία σχέση με το Ουγγρικό νέκταρ), Ribolla Gialla, Malvasia, ελάχιστο Pinot Bianco και οι ερυθρές Merlot, Pinot Nero και Refosco. Καλλιεργούνται επίσης οι λευκές διεθνείς Chardonnay και Sauvignon Blanc. Σκεφτείτε ότι τώρα εμφιαλώνονται τα λευκά του 2010! Πάμε στο κελάρι για δοκιμή; Φύγαμε!


Δοκιμάσαμε από 4 ξεχωριστές ξύλινες δεξαμενές, τα εξής λευκά:

 

  • Friulano 2013, 2012 και 2011
  • Bianco – χαρμάνι από Chardonnay, Sauvignon Blanc και Ribolla
  • Malvasia 2012

 

 

Πάμε στο κελάρι για δοκιμή!   Έτοιμοι με τα balloon ποτήρια μας!

 

 

Στη δεξαμενή με το χαρμάνι 'Bianco'...   Το σήμα του Οινοποιείου: Π = 3,14159  

 

 

Δοκιμή Friulano από τις εσοδείες του 2013, του 2012...   ...και του 2011!

 

Όλα τα λευκά έχουν υπέροχα αρώματα παλαίωσης (κάστανο, ξηροί καρποί, νότες μανιταριού), ενώ διαθέτουν παράλληλα φρούτο και οξύτητα που τους δίνουν νεύρο και τα καθιστούν ζωντανά και πολύπλοκα ταυτόχρονα! Οι διαφορετικές χρονιές δε, καθορίζουν σε μεγάλο βαθμό τις διαφορές! Τα τρία Friulano –από το ίδιο αμπέλι- ήταν εντελώς διαφορετικά σε κάθε φάση τους: άλλο πιο πράσινο, άλλο πιο καπνιστό, άλλο πιο φρουτώδες.


Από ερυθρά δοκιμάσαμε Merlot και Pinot Nero. Λέγεται ότι το Merlot το έφεραν εδώ τα στρατεύματα του Ναπολέοντα τον 19ο αιώνα, άρα μιλάμε για απόλυτη προσαρμογή της ποικιλίας στο terroir, σαν να ήταν αυτόχθονη ποικιλία!

 

  • Merlot 2009
  • Skala Merlot 2009 από παλαιά κλήματα
  • Pinot Nero 2009

 

Το ‘απλό’ Merlot είχε πυκνό και υπέροχο φρούτο που θύμιζε δαμάσκηνα, με έμφαση στην κομψότητα και όχι στο πάχος, ενώ η Skala είναι από τα καλύτερα Merlot που έχω δοκιμάσει ποτέ με τέλεια συμπύκνωση αρωμάτων και εξαιρετικό όγκο, χωρίς να είναι ‘μπουκωτικό’. Τέλος το Pinot Nero υπέροχα κομψό, με έντονα ανθώδη αρώματα και κόκκινα φρούτα!

 

 

Με τον 'κλέφτη' τραβάμε λίγο Skala Merlot...   ...και προσγειώνεται στα ποτήρια μας!

 

 

Ένα Merlot που θα έκανε και το Ναπολέοντα περήφανο!


Τι να λέμε τώρα! Ο Βαγγέλης Παράσχος είναι ένας πραγματικός καλλιτέχνης που δημιουργεί εδώ αριστουργήματα από το 1979, οπότε έγινε ο πρώτος τρύγος! Πήλινοι αμφορείς, γηγενείς ζυμομύκητες που υπάρχουν διάσπαρτοι στο οινοποιείο και ένας εντελώς ξεχωριστός τρόπος! Είναι κρίμα που δεν βρίσκουμε τα κρασιά του πλέον στην Ελλάδα της κρίσης.


Χαιρετούμε, ευχαριστούμε και αναχωρούμε για τον…


RADIKON STANISLAO


Όχι μακριά από εκεί βρίσκεται το οικογενειακό Οινοποιείο της οικογένειας Radikon. Στην αυλή καυσόξυλα, παλιά μηχανήματα οινοποίησης και μια μαγευτική θέα στον οικογενειακό αμπελώνα!

 

Μας υποδέχεται ο γιος, Sasa Radikon και μας προτείνει να ξεκινήσουμε από το αμπέλι του Merlot. Πάμε και τι να δούμε; Μόνο 3 τσαμπιά σε κάθε κλήμα! Φανταστείτε συμπύκνωση και διάρκεια που θα έχουν τα κρασιά!... Τη δε θέα και η ομορφιά του αμπελιού την αφήνω ασχολίαστη, αρκεί να σας δείξω μερικές φωτογραφίες:

 

 

Στην αυλή με τον παλιό σπαστήρα...   Εδώ με τον Sasa Radikon

 

 

Το αμπέλι με το Merlot. Οι αποδόσεις είναι τρομακτικά χαμηλές...   Μα τί θέα...!

 

Το οινοποιείο Radikon παράγει μόλις 30.000 φιάλες το χρόνο. Η οινική ιστορία της οικογένειας πάει αρκετά πίσω, αλλά σταματάει απότομα στον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, όπου καταστράφηκαν τα πάντα. Μετά τον Πόλεμο ο παππούς άρχισε να αναδιοργανώνει τα αμπέλια, ενώ ο πατέρας του Sasa ξεκίνησε να εμφιαλώνει το κρασί τους το 1979. Βρισκόμαστε στο υπόγειο κελάρι με τα μεγάλα ξύλινα βαρέλια. Μάλιστα στον ένα τοίχο μπορούμε να δούμε τη σύσταση του εδάφους, καθώς υπάρχει μια μεγάλη τομή σε αυτό! Το χρώμα των κρασιών είναι εντυπωσιακό, ακόμα δεν το έχουμε συνηθίσει!

 

 

Το Slatnik (χαρμάνι από Friulano, Chardonnay, Pinot Grigio) του 2013 είναι ήδη στο βαρέλι...   Εδώ ο Sasa μας τρατάρει

 

 

Και εδώ μας δείχνει την τομή του εδάφους, μέσα στο κελάρι!   Ιδού! Πορτοκαλί οίνος!

 

Μετακινούμαστε δίπλα σε μια άλλη αίθουσα, όπου εμείς, ο Sasa, ένας φίλος του και ένα νεαρό ζευγάρι από το Antwerpen του Βελγίου θα δοκιμάσουμε όλα τα κρασιά του οινοποιείου:

 

  • Pinot Grigio 2010 – εντυπωσιακά αρώματα από κάστανο
  • Slatnik 2011 (Friulano, Chardonnay, Pinot Grigio) – ορυκτότητα μαζί με αρώματα παλαίωσης
  • Oslavje 2007 (Chardonnay, Sauvignon Blanc) – κάστανο και ξηροί καρποί
  • Jakot 2007 (Friulano) – το όνομα είναι ανάστροφο του Tokaj: παρόμοια μύτη με τα παραπάνω, διαφορετικό στόμα με ακόμα μεγαλύτερη διάρκεια και συμπύκνωση
  • Ribolla Gialla 2007 (Ρίμπολα Τζάλα): κρασί 6 χρόνων με όλα τα παραπάνω χαρακτηριστικά και επιπλέον νότες μανιταριού
  • Duemila – Fuori Dal Tempo 2000 – Φανταστικό! Οξύτητα, βανίλια απόλυτα ενταγμένη και ξηροί καρποί σε μια οινοποίηση με επιλογή σταφυλιών
  • Merlot 2002 – Απόλυτα α-τυπικό Merlot, δεν έμοιαζε καθόλου με αυτά που έχουμε συνηθίσει!

 

Τα δύο πρώτα λευκά (Pinot Grigio και Slatnik) προέρχονται από εκχύλιση 6 ημερών και 1,5 χρόνο ζύμωση και ωρίμαση σε δρύινα βαρέλια, ενώ είναι τα μόνα που θειώνονται και φιλτράρονται ελαφρώς. Όλα τα υπόλοιπα -αφιλτράριστα και χωρίς θειώδη- εκχυλίζονται από 2,5 έως 4 μήνες και μένουν σε βαρέλια για επίσης 1,5 χρόνο.

 

 

Εμπειρία η δοκιμή των κρασιών Radikon!   Και εδώ όλα τα καμάρια με balloon glasses για την μέγιστη ανάδειξη των αρωμάτων


Γενικά τα κρασιά αυτά τα θεωρώ λίγο πιο δύσκολα από του Παράσχου, ενώ η παλαίωση και η παρόμοια οινοποίηση τείνει να εξαλείψει τις ποικιλιακές διαφορές. Εμένα πάντως με εντυπωσίασαν με την τόλμη και τον χαρακτήρα τους!


Φύγαμε για το τελευταίο οινοποιείο της ημέρας…


PODVERSIC DAMIJAN


Είχαμε ραντεβού με την Elena, τη γυναίκα του Damijan (Ντάμιαν), σε ένα μικρό παραδοσιακό Ιταλικό καφενείο στη Gorizia. Επειδή όμως το στομάχι μας είχε στο μεταξύ φτάσει στην πλάτη, παραγγείλαμε ένα σαντουιτσάκι για να επιβιώσουμε. Τι να βάλουμε μέσα; Τυράκι provolone, για αλλαντικό prosciutto και τέλος τοπικό pomodoro (ντομάτα ντε!) από τον κήπο τους, ενώ ξέχωρα σε ένα πιατάκι μας βάλανε λίγη λαχταριστή gorgonzola (γκοργκονζόλα), το αγελαδινό μπλε τυρί που ισορροπεί ανάμεσα στο camembert και το Roquefort.

 

Η Elena έρχεται στο μεταξύ! Μόλις τελειώνουμε με τις μάσες την ακολουθούμε σε ένα υπόγειο, στο οποίο φυλάσσονται τα έτοιμα προϊόντα του Κτήματος. Μιλάμε για 30.000 φιάλες το χρόνο με πρώτη ύλη από 10 εκτάρια (100 στρέμματα) οπότε το μέγεθος του οινοποιείου είναι παρόμοιο με αυτά που είδαμε μέχρι τώρα. Ο Damijan ξεκίνησε να παράγει κρασί με την εσοδεία του 1998, την οποία πούλησε το 2000, μετά από διετή παλαίωση.

 

 

Προβολόνε και prosciutto, δύναμη!   Παρέα με την Elena Podversic

 

 

Όλα τα καμάρια στη σειρά...   Ο Damijan περήφανα μας δείχνει το ίζημα στο κρασί του, αποτέλεσμα της αποφυγής φιλτραρίσματος


Στο μεταξύ, έρχεται και η Elisabetta, και ξεκινάμε οι τέσσερίς μας την γευστική δοκιμή. Συνοπτικά, δοκιμάσαμε τα εξής:

 

  • Nekaj 2009 (Friulano) – καθαρό, μύτη με ορυκτότητα, τονισμένο αλκοόλ (14,5%) και εκχύλιση 16-19 ημερών
  • Malvasia 2009 – ακόμα πιο ισορροπημένο, αρώματα καραμέλας, καλή –αλλά όχι έντονη- οξύτητα
  • Kaplja 2009 (Malvasia, Chardonnay, Friulano)
  • Ribola 2009 (Ribolla Gialla)
  • Prelit 2009 (Merlot 70%, Cabernet Sauvignon 30%)

 

Για τα τρία τελευταία δεν βρίσκω τις σημειώσεις μου, σόρυ!


Και εδώ οι εντυπώσεις μας είναι υπερθετικές. Είναι μαγική η ισορροπία ανάμεσα στην φρεσκάδα και στην ωριμότητα σε όλα τα κρασιά. Στο μεταξύ εμφανίζεται και ο Damijan, ο καλοσυνάτος γίγαντας! Συζητάμε μαζί του -η Elena και η Elisabetta ανέλαβαν τη μετάφραση!- και μας μιλάει με πάθος για την φιλοσοφία του στην οινοποίηση. Μάλιστα πιάνει μια φιάλη, την βάζει στο φως και περήφανα μας επιδεικνύει το ίζημα που έχει το κρασί λόγω έλλειψης φιλτραρίσματος.

 

 

Η παρέα μας: Elisabetta, Κόντος, Damijan και Elena


Περιττό να πούμε ότι και εδώ το service των λευκών κρασιών έγινε σε μεγαλύτερα ποτήρια ερυθρών, ενώ οι θερμοκρασίες τους ήταν γύρω στους 13⁰ C και όχι 9-11⁰ C που συνήθως σερβίρονται τα λευκά. Επίσης σημειώνουμε ότι η οικογένεια μιλάει Σλοβένικα και όχι Ιταλικά, ενώ και τα ονόματά τους επίσης δείχνουν τις σλοβένικες ρίζες της οικογένειας.


Το καλύτερο όμως θα γινόταν στο τέλος, αφού η Elena μας πρότεινε μια βόλτα στα αμπέλια, κάτι που φυσικά αποδεχθήκαμε! Ακολουθούμε λοιπόν το φορτηγάκι και την Elisabetta, η οποία μας ξενάγησε σε έναν από τους μαγικούς οικογενειακούς αμπελώνες, κυριολεκτικά μέσα στο δάσος! Ευχαριστούμε Damijan, Elena και Elisabetta! Οι φωτογραφίες αυτές είναι το καλύτερο φινάλε στην περιήγησή μας στο όμορφο Friuli…

 

 

 

 

 

 


Ελπίζω να σας άρεσε! Στην επόμενη συνάντησή μας, θα σας μιλήσω για τις μαγικές στιγμές που ζήσαμε δοκιμάζοντας Amarone στο πανέμορφο Veneto!

 

Φωτογραφίες: Σταυρούλα Μαριάμου

 

Γρηγόρης Κόντος, DipWSET


Οινογράφος, γευσιγνώστης, απόφοιτος Σχολής Οινοχόων και κάτοχος του WSET Diploma με αγάπη για τη γεύση, τα ταξίδια, τη μουσική, τους φίλους και την ευζωΐα γενικότερα. Ιδρυτής της Aegean Wine Selections για την προώθηση και εξαγωγή ελληνικών κρασιών. Είναι παντρεμένος με την Σταυρούλα Μαριάμου και έχει ένα γιο.

 

περισσότερα

Facebook comments